Waarom zadelt het Rijksmuseum scholieren op met het racistische beeld van de slaaf als sullige Sambo?

TROUW | Het educatieve magazine over slavernij dat het Rijksmuseum uitbrengt, schetst een vertekend beeld van de positie van slaven in Suriname, vindt Piet Emmer, auteur van De Nederlandse slavenhandel (2019).

Het Rijksmuseum heeft een magazine Slavernij en nu? uitgebracht als leermiddel voor de hoogste klas van de basisschool en de eerste klassen van het middelbaar onderwijs. In dat magazine wordt het sombere leven van een jonge slavin gebruikt om de leerlingen in te lichten over het Surinaamse plantageleven. Dat is een mislukking geworden, want de historische context ontbreekt en het slavenbestaan wordt gemeten met de normen van vandaag.

Het magazine vertelt het verhaal van het slavenmeisje Tirara, dat om vijf uur ’s morgens wakker wordt en ziet hoe haar moeder zich klaarmaakt om naar het veld te gaan. Meer dan twaalf uur later komt ze “afgepeigerd” naar huis “gestrompeld”. Dat wekt de indruk dat het werk op de plantages onmenselijk zwaar was, want het Rijksmuseum vertelt er niet bij dat ook in Europa miljoenen moeders na lange dagen op het veld te hebben gewerkt ’s avonds waarschijnlijk niet naar huis huppelden en dat de meeste bezoekers uit Nederland van mening waren dat de Surinaamse slaven ongeveer de helft tot drie vijfde uitvoerden van een dagtaak van de landarbeiders thuis.