Geschiedenis

Ruim 290 jaar geschiedenis

UnieNzv is het resultaat van een fusie in 2004 van de Unie voor Christelijk Onderwijs (1879) en de Nederlandsche Zondagsschool Vereeniging (1865).

Van NZV naar Kwintessens

De Nederlandse Zondagsschool Vereeniging heeft een geschiedenis van meer dan 150 jaar. Maatschappelijk engagement en christelijke inspiratie zijn steeds de drijfveren geweest. De organisatie is ontstaan om de zondagsscholen te ondersteunen die in het midden van de 19e eeuw op allerlei plaatsen in het land werden opgericht. In die tijd was er nog geen leerplicht. Op het platteland werkten kinderen mee op de boerenbedrijven, en in de stad gingen ze al vroeg naar de fabriek. Op zondag vingen dominees en vrijwilligers de kinderen op, leerden ze lezen en schrijven, vertelden bijbelverhalen en werkten mee aan hun opvoeding. Deze zondagsscholen waren een krachtige manier om aan de ene kant de kinderen betere kansen te geven en aan de andere kant vanuit sociaal-christelijke inspiratie een concrete maatschappelijke bijdrage te leveren.

Later, toen alle kinderen overdag naar school gingen, concentreerde de NZV zich op geloofsopvoeding binnen de kerken. Vanuit de Amsterdamse Jordaan, aan de voet van de Westerkerk, is decennialang materiaal ontwikkeld en werden cursussen en trainingen georganiseerd. Honderden vrijwilligers volgden er bijbelstudie en vertelcursussen.

In de jaren zestig en zeventig werd materiaalontwikkeling belangrijker dan het cursuswerk. Ook voor scholen werd lesmateriaal ontwikkeld. Die ontwikkeling is doorgezet. In de afgelopen vijftien jaar is de organisatie uitgegroeid tot een professionele educatieve uitgeverij, voor kerk en school, voor alle richtingen in het onderwijs (RK, PC Openbaar). De uitgaven hebben betrekking op levensbeschouwing, sociaal emotionele ontwikkeling en burgerschap.

Naast de ontwikkeling van de uitgeverij is steeds gezocht naar aanvullende manieren om iets te betekenen voor kinderen. Er werden bijvoorbeeld acties gehouden voor educatieve projecten in het buitenland. Zo is de samenwerking met de Unie ontstaan. De fusie met de Unie maakt het mogelijk dat de NZV weer op meerdere manieren aan haar doelstelling kan werken, en zich tegelijkertijd verder kan ontwikkelen als educatief uitgever op het gebied van levensbeschouwing, sociaal emotionele ontwikkeling en burgerschap.

Van Unie naar Edukans

De Unie voor Christelijk Onderwijs is in 1879 opgericht onder de naam Unie ‘Een school met den Bijbel’ en staat sindsdien voor het bevorderen van christelijk geïnspireerd onderwijs. In de beginjaren heeft de Unie een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan en de ontwikkeling van christelijk onderwijs. Maar het bereiken van een bepaald onderwijsstelsel was nooit een doel op zichzelf. Van meet af aan werd het werk van de Unie gevoed door het christelijk-sociaal gedachtegoed. Het ging erom christelijk geïnspireerd onderwijs aan kinderen mogelijk te maken.

Toen christelijke scholen werden opgericht, stimuleerde de Unie de identiteitsontwikkeling van het bijzonder onderwijs. In de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw drong daarnaast het besef door dat in andere landen en werelddelen nog veel te verbeteren was in het onderwijs. Zo werd de Unie niet alleen actief in Nederland, maar ook in het buitenland. De alom bekende Uniecollecte werd in die periode voor het eerst besteed aan onderwijsprojecten in het buitenland. Daardoor nam de collecte voor de tweede keer in de geschiedenis een grote vlucht.

De afgelopen jaren zijn de initiatieven van de Unie verder ontwikkeld en geprofessionaliseerd. Naast de buitenlandprojecten werd steeds meer aandacht besteed aan bewustwording van leerlingen in Nederland van de situatie van leeftijdgenoten in ontwikkelingslanden. Hiervoor zijn scholenacties ontwikkeld, waarbij leerlingen in Nederland in actie komen voor het onderwijs in ontwikkelingslanden. Deze specifieke en succesvolle aanpak kreeg een eigen naam: Edukans.

Naast de inzet voor het buitenland zette de Unie zich in voor identiteit van christelijk geïnspireerd onderwijs. De Unie zorgde ervoor dat scholen gestimuleerd werden in hun pedagogische en levensbeschouwelijke identiteit, door bijvoorbeeld studiedagen, Startdagen en door de publicaties van boeken en tijdschriften. De afgelopen periode ontstond de behoefte om dit werk in Nederland een duidelijker gezicht te geven. Sommige activiteiten werden voortgezet met partners in het onderwijsveld. Eén van die partners was de NZV. Zo is de samenwerking met de NZV begonnen. De fusie met de NZV maakt van de Unie een organisatie die met Edukans een duidelijke aanpak in onderwijs en ontwikkelingssamenwerking heeft, en met Kwintessens een duidelijke ondersteuning biedt aan het onderwijs in Nederland.