Nieuw licht op de grootste slavenopstand ooit

De strijd voor gelijkheid en emancipatie in historisch perspectief: de Haïtiaanse Revolutie

NIEUWWIJ | De late achttiende eeuw staat bekend als het tijdperk van de ‘Atlantische revoluties’. De bekendste revoluties zijn de Amerikaanse (1776-1783) en de Franse (1789-1799). Minder bekend is de lange tijd verzwegen ‘Haïtiaanse Revolutie’. Die brak in 1791 uit op het Frans-Caraïbische eiland Saint-Domingue, een plantagekolonie die dreef op een bruut systeem van slavernij op haast industriële schaal. In Nederland, maar ook elders, is dit verhaal onderbelicht gebleven. Maar tegen de achtergrond van de Black Lives Matter-beweging en de hernieuwde bewustwording rond hedendaags racisme, is deze geschiedenis relevanter dan ooit.

Aan het einde van de jaren 1780 werden op het eiland zo’n 465.000 mensen van Afrikaanse komaf aan slavernij onderworpen; jaarlijks werden wel dertig tot vijftigduizend Afrikaanse gevangenen naar het eiland gedeporteerd. In augustus 1791 besluiten honderden zwarte vrijheidsstrijders in het noordelijke deel van Saint-Domingue een gewapende opstand te beginnen tegen de Franse witte kolonisten. Wat zich vervolgens ontvouwt is de grootste én meest succesvolle slavenopstand uit de geschiedenis. Na dertien jaar bloedige strijd leidt de revolutie tot de onafhankelijkheid van een nieuwe, vrije staat: Haïti.